ÇOBANLARIN YOL HİKÂYESİ

yaylaya gidiş ve yayla dönüşü sürüleri götürürken özellikle sisli havalarda meydana gelen kazaları, sıkıntıları çobanlar ve yöre halkında sorduk.

Güncel 17.11.2023 01:24:00 0
ÇOBANLARIN YOL HİKÂYESİ

ÇOBANLARIN YOL HİKÂYESİ
Karadeniz Bayrak /Ahmet BAYRAK/ALTINORDU (Ordu), (OBA)
ÖZEL HABER
Ordu’nun en gözde yaylası olan Çambaşı Yaylası, aynı zamanda koyun sürüleri içinde önemli bir yayla. Ancak yaylaya gidiş ve yayla dönüşü sürüleri götürürken özellikle sisli havalarda meydana gelen kazaları, sıkıntıları çobanlar ve yöre halkında sorduk.
Çambaşı Otel ve Gılı Gılı Otel sahibi Akif Baş, “Yıllardır bu yollardan gece, gündüz, karda gidip gelirim. Yaylaya gelen koyun sürülerine dikkat ediyorum, ne arkada bir fener, nede reflektörlü bir yağmurluğu olan biri yok. Ben şahsen olması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü sisli havalarda fener küçükse görünmüyor. Koyun sürüsünün içine otomobiller dalıyor. Kazalar şimdiden başladı. Birde koyunun yayıldığı alandan çıkmadan önce yörenin yakın karakolu olan Yokuşdibi karakoluna bilgi verilmesi lazım. Koyunun geçeceği gün,  güzergâh ve sayısı bilinmesi lazım. Eğer koyun sürüsü 300’ün üstündeyse en az 4 çobanla seyretmesi gerekir. Çobanların kıyafetleri, gece araç farları tarafından kolayca görünür olması gerek. Hem önde hem arkasında elinde sağlam feneri olan işaretçileri olmalı. Karakollarında denetimde olması lazım. Yoksa yolda trafik kazası olması ve hayvanların telef olması an meselesi. Daha geçen gün 10 koyun telef oldu. Geçen sene şahit olduğum bir kazada sürücü sisten göremediği için 8 kuzuyu ezmişti. Çobanlara  koyunları nasıl götürmesiyle ilgili güvenlik tedbirlerinin talimatla bildirilmesi lazım. 
Çambaşı Yaylası sınırlarında bulunan Mesudiye Beyağaç (Zile) Obası’nda ikamet eden Yüksel Sarı ise, “Mayıs’ta yaylaya çıkar, Kasım’a kadar kalırız. Hayvancılık yapıyoruz. Bu işte hem maddiyat hem sevgi gerekli. 33 sene devlet memurluğundan sonra hayvancılık yapıyorum. Yaylamız Çambaşı’na yakın olduğu için, yazın ve güzün hayvanların göç zamanında trafik kazalarında hayvanların ezildiğini görüyoruz. Bu konuda yetkililerin önlem alması gerekiyor. Çobanların ellerinde güçlü fenerleri ve elbiseleri, otomobillerin fark edebileceği şekilde olmalı. Koyunların geliş gidişleri, trafiğin içinden değil, alternatif yollardan sağlanması lazım. Trafikte gidince trafik kazalarında koyunlar telef oluyor. Hem çiftçimize, hem aracını vurana yazık. 68 obası var Çambaşı’nın her taraftan koyun geliyor. Koyunların ulaşımı konusunda önlemler alınması lazım.
Koyun sürüsü çobanı Mustafa Karagöl; “Elinizde fener olacak. Koyun sürüsüne ayrı yol yapsınlar, bizde katkıda bulunalım. Ben iki koyun bağışlarım. Koyunlara ayrı yol yapılsa bin koyunu 2 kişi rahat götürebilir. Yolaydın yoluna kadar güzergâh tehlikeli. Ondan sonra rahatız.”
KOYUNLAR TURİZM İÇİN ÇOK ÖNEMLİ
Ordu’nun Çambaşı bölgesi yerel rehberi, Turnalık Çambaşı Kafe işletme sahibi Serdar Şimşek ise, “Yaylada hayvancılık yapanların, özellikle koyun sürüsü sahiplerinin sıkıntısı çok. Bu insanlar karayolunu kullanıyor. Sadece Ordu’nun değil, Amasya, Çorum, Samsun ve Giresun köylerinden Çambaşı Yaylası’na oradan da Sivas yaylalarına gidiyor. Bu güzergahın yaklaşık 30 kilometresini karayolundan geçmek zorunda. Çobanlara niye tırla götürmüyorsunuz dedik, ‘yol şartlarından dolayı tırda koyunlar zıplıyor ve birbirine vurarak ölüyor’ dediler. Karayolunu ise yaban hayattan korktukları için kullandıklarını söylüyorlar. Koyunlar yabani otları yiyince ölüyormuş. Geçen sene bir kişinin 50 koyunu bu sebeple öldü. Bu nedenle karayolunu tercih ettiklerini söylüyorlar. Aslında karayolunun hayvanların ayaklarına zarar verdiğini söylüyorlar. Ama en güvenli yol karayolu olduğunu söylüyorlar. Bu insanların koyunlarını karayolundan götürmesi kanunen suç. Birde yayla deyince aklına gelen koyun kuzu. Birde bu bir turizm. İnsanlar yol kenarlarında koyunları gören insanlar fotoğraf çektiriyorlar. Ama koyunların karayolundan gitmesine karşı çıkan birçok insan var. Şu olabilir. Mevcut alternatif yollardan biri iyileştirilebilir. Gece belki konaklatılabilir ama acil bir çözüm bulunması gerekiyor. Valilik, belediye, tarım bu işe bir çözüm bulmak zorunda. Bu insanlar karayolunu kullanıyor diye linç edemezsin. Karayollarında hayvanların kullanımına çözüm bulunması gerekiyor. Türkiye’nin en fazla hayvancılık yapılan yeri burasıdır. İnsanlar biraz hoşgörülü olmalı. 10 dakika geç gitsek ne olur.”
KOYUNLAR TIRLA TAŞINIRSA DAHA ÇOK KOYUN TELEF OLUR
Aksu besi çiftliği işletme sahibi Hacı Aksu’da, “Yaylaya gelirken de zor, göçerken de zor. Bize diyorlar Tırla getirir. Ama yaylaların obalarında tırla getirmek zor. Örneğin rampanın başında adam bir fren yapıyor, arabada var 30 hayvan. Araba kalkmak için ileri geri yapıyor, hayvanlar düşüyor, ayağı kırılan var, ölen var. Ağı kırılan hayvanın değeri 50 bin liradan 5 bin liraya düşüyor. Küçükbaş hayvan büyükbaş hayvana da benzemiyor. Tır sırtında ister istemez eziliyorlar. Hava alamayınca ölüyorlar. Mecburen karayolunu kullanması lazım. Karayollarında da önlem alınması lazım. Yaylada koyun olmazsa yaylanın tadı olmaz. Yaylanın gülü koyundur. Koyunlar doğa harikasıdır. Buranın yerel halkının duyarlı olması lazım.  yaylada koyunlar olmasa burası hep ot olur. Buradaki otları yiyen koyunlar et oluyor. 7 ay sadece ot yiyerek, hiç masraf etmeden koyunlar gelişiyor ve ekonomiye katkı sağlıyor. Çambaşı turizmine de bir renktir.”
Yolda koyun sürülerini götüren çobanlar Soner Taner Şensöz, (Çancı Soner) ise, “Özellikle gece görünmeyi sağlayan yeleklerin giyilmesi halinde hiçbir sorunun olmadığını söylerlerken, “Birde araç sahipleri, biraz yavaş giderse çok iyi olur. Hızlı geliyorlar.”
Oktay Şensöz: Bu mesleği severek yapıyorum ta deden kalma bir meslek zorlukları elbette var fakat çok zevkli.
Önder Şenöz: Ordu’da esnafım yayla bu yıl güzel geçti. Arkadaşlara göçerken yardım ediyorum. 10 koyunum var zevkine geldim bu yaylacılık  çok farklı bir şey. Çobanların en büyük sıkıntısı yol sıkıntısı. Devletimiz buna el atarsa el birliği ile birlik başkanımız, Büyükşehir, Orman bakanlığımızla beraber iş birliği yapılıp buna çözüm bulunursa daha da anlamlı olur. Tek sıkıntımız yol bizim.
Turnalık yaylasında esnaflık yapan eski muhtar Cemal Özkan: Yollarda meydana gelen kazaların yaşanmasında çobanların ne kadara sorumluluğu varsa araç sahiplerin de bu işten sorumluluğu var. Devletin yapması gereken bu yol güzergâhlarına hayvanların yola çıkmadan gidebileceği bir yolun yolların yapılması gerekli, Çobanlar sürülerini götürürken ışık sisteminin düzenli olması ve gerekir. Özellikle sisli havalarda araç sahiplerinin biraz daha dikkatli olmaları gerekir.


  • BIST 100

    8107,19%1,85
  • DOLAR

    28,93% 0,07
  • EURO

    31,74% 0,05
  • GRAM ALTIN

    1871,82% -0,02
  • Ç. ALTIN

    3081,63% -0,01

DİĞER HABERLER


Komünist başkan Fatih Mehmet Maçoğlu’ndan ‘yerel yönetim’ çıkışı…

Ordu, Off-Road Karadeniz Kupası Final yarışları yapıldı

Diyarbakır’da İş İnsanı Ramazan Uğur’u ziyaret ettik

Ulubey İlçe Milli Eğitim Müdürü’nden okul ziyareti

Oda Başkanı Hakan Yurdakul Ulubey'e Aday Oldu

AK Parti’nin İlçe Aday Adayları Belli Oldu!

KKTC CUMHURBAŞKANI DANIŞMANI AHMET AKDENİZ GAZETEMİZİ ZİYARET ETTİ

MİLLİ SPORCUNUN AKLI PARALİMPİK OYUNLARI’NDA

Ulubey'de çekilen kısa film birinci oldu

Derya Yeşim Camii ibadete açıldı

Ordulu genç, Fransız gelinle evlendi

Ahmet Bayrak, Komünist Başkan Fatih Maçoğlu 'nu Ziyaret Etti!

Emekli öğretmen Mustafa Aydemir son yolculuğuna uğurlandı

ÖZGÜR YÜKSEL ADAYLIĞINI AÇIKLADI

Necmi Kutlu AK Parti Ulubey Belediye Başkan Aday Adayı

Ordu'da silahla ateş eden 3 kişi yakalandı

Tahsin Gürsoy son yolculuğuna uğurlandı

Enver Yılmaz, Ordu Büyükşehir Belediye Başkan adayı

EMEĞİ YOK, ÖDÜL ÇOK!

ÇOBANLARIN YOL HİKÂYESİ

Çambaşı  ve Turnalık Yaylasına Kar Yağdı

14 Kasım Dünya Diyabet Günü

ALTINORDU BELEDİYESİ ÇOCUKLARIN GÖNÜLLERİNDE COŞKU, YÜZLERİNDE TEBESSÜM

ORDU KKTC'Yİ MAĞLUP ETTİ

Ordu'da Off-Road heyecanı

ORDU ÜNİVERSİTESİ İLE ALTINORDU ARASINDA SEKTÖR İŞ BİRLİĞİ PROTOKOLÜ İMZALANDI

CUMHURİYETİN ÇOCUKLARI SERGİSİ AÇILDI

ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ VATANDAŞIN YAPTIRDIĞI BİNALARA EL KOYDU

Emekliler hakkındaki karar gözden geçirilsin

Kestiği ağaç canından etti

Yükleniyor


Komünist başkan Fatih Mehmet Maçoğlu’ndan ‘yerel yönetim’ çıkışı…

Ordu, Off-Road Karadeniz Kupası Final yarışları yapıldı

Diyarbakır’da İş İnsanı Ramazan Uğur’u ziyaret ettik

Ulubey İlçe Milli Eğitim Müdürü’nden okul ziyareti

Oda Başkanı Hakan Yurdakul Ulubey'e Aday Oldu

AK Parti’nin İlçe Aday Adayları Belli Oldu!

KKTC CUMHURBAŞKANI DANIŞMANI AHMET AKDENİZ GAZETEMİZİ ZİYARET ETTİ

  • Salı 10 ° / 1.7 ° Güneşli
  • Çarşamba 12 ° / 5.5 ° Düzensiz Yağmur Mümkün
  • Perşembe 13 ° / 9.2 ° Düzensiz Yağmur Mümkün